         |
Teetå’it Zheh
Teetå’it Zheh t’at gwich’in kaiik’ìt aii Teetå’it gwinjik git’a’ak ts’aii danh gòo’àih, taii gwichoo Dempster goovàazhii k’ìighe’ Dawson ts’àt Inuvik natr’igwinaa’ik. Jii kaiik’ìt gwizhìt t’at 900 ànyàanch’uu gwizhìt gwich’ìn. Jii t’at Teetå’it Gwich’in gookaiik’ìt t’agòonch’uu. Yeenoo dài’ gwats’at Teetå’it Zheh gitr’àhnuu, aii t’at diiginjìk zhìt jii han nakhwêhdoo niinlaii, Teetå’it Gwinjik goovàazhìh aii gwats’at. Jii kaiik’ìt t’at gwiinlit geenjit tr’igîîhe’ gòo’àih, 1840 dài’ gwats’at Hudson’s Bay Company k’ìighe’ zheh ookàt tr’agwahahtsaa geenjit nàgògwìnii’àii Gwich’in ts’àt Eneekaii goots’at nin dhòh gooheendal hàh tthak juu t’eegidi’in’. Nagwidàdhat 1848, tr’oochìt zheh natr’igwiniintthàih gehdìt srìi t’âhthee 6 km danh gòo’aii ts’àt nijìn danh jùk gòo’aii aii gwits’àt chan zheh nàgògwìniintthaih, aii tå’ee dinjii ookàt iisrits’àt iinli’, Murdoch McPherson vàazhii, Hudson’s Bay Company eenjit gwitr’it t’agwah’in’ voozrì’ giits’an aåtsaih. Nagwidàdhat 1860 dài’, Roman Catholic ts’àt Anglican kat chan zhit k’agididaå. 1903 dài’, at’at tr’oochìt gîîkhii tr’aåtsaii, Reverend Edward Sittichinli. Nagwidàdhat 1899 Teetå’it Zheh ts’àt Yukon gwits’àt làzhaa chì’ eenjit gwats’at taii gwits’àt gwìnii’ee gwik’ìt gwiinlì’. Nàgwìchoonjik gwìdì’ iinoo ts’aii Teetå’it Zheh gwits’àt gok’agoojiå tå’ee t’at Dawson gwits’àt làzhaa chì’ kagineetyah eenjit åeetaginiinjiå. Yeenoo Teetå’it Gwich’in kat khaii hee nìzrìi eenjit gwà’àn nagahdadal aii taii gwinjik àn t’at Yukon gwits’àt gichùujiå. Jii taii gwinjik chan niveh t’ah’in kat goovàh tr’igweedindak yeenjì’ chuu tå’it gwà’àn nagwidàdhat 1911 goolàt kat ehdlii ts’àt nagìniinjik. Aii tå’ee nagwidàdhat 1918-1919 dài’ Spanish koh ts’ìk niint’aii nàtr’ìgwìnii’aii dài’ Nàgwìchoonjik gweenoo tr’ih choo nahdalak gok’ìighe’ aii ts’ìk k’adaatth’ak, aii gwik’ìighe’ leii kat diikaiik’ìt gwizhìt nàgìniinjìk. Jii Gwich’in ts’àt Teenjir chìt srìi t’inyàanch’uu Teetå’it Zheh gookaiik’ìt gòo’àih: John Teetå’ichih, jii t’at tr’oochìt NWT Territorial Council gwizhìt dinjii zhuh nilii neetr’inyâhchih; Wally Firth, tr’oochìt chan teenjir nilii gwaa’àn gwats’at Member of Parliament tatr’igwähjik; Richard Nerysoo, tr’oochìt k’adagwidaadhat eenjit gwichìt iinli’ oozrii tr’oonjik tå’ee neetr’inyâhchih at’at dinjii zhuh ts’àt teenjir gwats’at nilii.
|
|
67°26'N,
134°53'W