         |
Gwich’yàa Geenjit Gwitr’it
Dinjii Zhuh Yeenoo Dài’ Aajii Dhòh Gwich’yàa’ Gwich’in kat yeenoo gugwich’yàa’
eenjit gwiintå’òh nìinji’gadhàt
jidìi jùk at’at nihåi’idanh gwà’àn
jii nànkak gwizhìt nìtr’ìniinlih, yi’eenjì’
nànkak yeenoo dài’ gogwidàl k’àtr’ìnahtii
k’ìt gwizhìt tthak ànts’àt dinjii
than’ gogwidàl k’ànahtii adài’ gwànoo
tr’òonjik. Jii gwich’yàa kat t’at niinzhit
dài’ gwànoo tr’aåtsaii ts’àt
gogwandàk chan gòonlìi, nits’òo yeenoo
dinjii kat gugwiindai’, ch’ànuh zhìt tthak geenjit.
Jii gwich’yàa yeenoo dài’ gwats’at åoo
hàh ganìinji’gadhat aajii dhòh dagàii
vitr’àhnuu hàh aåtsaih. Khanìidoo hàh
k’e’jàhkai’, giikak ch’oo hàh gwìnahtsi’,
adài’ gwànoo naagaii niht’ìitr’ihilii,
dinvì’, tthàk ts’àt tsaih giidi’èh,
gwiinzii k’e’tr’ijìåkai’ ts’àt
gwiinzii vàgwìdeech’in. Adài’ gwànoo
dinjii zhuh tr’ìinjòo kat gwiintå’òh
gwichìl’ee k’e’gijìlkai’ ts’àt
nagogwinìåtsi’ hàh tthak. Nagwidàdhat ihåok jùutin ts’àt diinilì’ k’ìt jùutin àn gwànoo jii vàdzaih dhòh hàh gwich’yàa tr’aåtsaih, jùk gweendòo nakhwakaiik’ìt gòo gwee’àn tthak gwizhìt åòo aii gwich’yàa tr’inah’ih kwaa. Nagwidàdhat 2000 Jidèendoo Ts’an – Echee Zrìi’ 2003 gwits’àt, aii Gwich’in Social and Cultural Institute kat chan, Prince of Wales Northern Heritage Centre ts’àt aii Canadian Museum of Civilization kat hàh nihkhàh gwitr’it gogwàåtsaih, agadanh jii dinjii gwich’yàa shin geenjit ihåogwinlì’ gahahtsaa t’at jii niinzhit dài’ gwànoo 19th century hee gogwàåtsaih. Aii gwitr’it gwinjik jidìi tthak atr’adinùutå’oo, gàhtr’idandaii, ts’àt nits’òo jii gwich’yaa k’e’tr’ijìåkai’. Akòots’àt nits’òots’àt aii gwich’yàa hàh neenjik hàh gwitr’it t’agogwah’in’ gàh’ìidàndai’ ts’àt yiinji’gwichidhàa’ee t’at gwee’àn jùhts’ants’àt akòo t’ageedi’in’ kwàh. Zhik gwaa’àn diikaiik’ìt daang gidilii Aklavik, Inuvik, Teetå’it Zheh ts’àt Tsiigèhtshik ts’àt Yellowknife gwats’at, k’e’jàhkai’ daankat jùutin ts’àt ihåak gidilii aii hàh k’e’gijìåkai’. Neenjit hàh k’e’gijìåkai’ ts’àt geetàk neekak gòo its’ìteech’ìi neekaii ànyàanch’uu nihkhàh åanagiljil aii gwizhìt chan nihts’àt tr’igiinjik aii gwich’yàa k’e’gijìåkai’ geenjit akòo t’ageedi’in’. Yi’èenoo dài’ nits’òots’àt k’e’gijìåkai’ natr’igwinaa’in’ jidìi ch’oo ts’àt dinvi’ hàh k’e’gijìåkai’. Nihts’àt tr’igiinjik ts’àt nihkhàh jidìi gàhgeedandai’ kwaa aii gwizhìt nihkhàh ganìinji’gadhat gwizhìt srinatr’igwinii’aih ts’àt geetàk gooveenjit gogwiintri’.
Jii aajii gwich’yàa tr’aåtsaii ihåak at’at vàdzaih dhòh its’ìteech’ìi neekaii ànyàanch’uu hàh k’e’gijìåkai’ ts’àt ch’ih hàh åiginiikai’. Dinvi’, ch’oo, naagaii, warshdìt, lasiwee, ts’àt floss tthak giiyindòh ch’oo gwijiikheh aii hàh tthak t’àgìjâhch’u’. Jii tthak at’at gwich’yàa kak giiyàh gwinìåtsi’ kaiik’ìt gwitak gwìnyàanch’uu nihåi’ejùk gòonlii nilii, jidìi ch’oo, naagaii, warshdìt ts’àt floss hàh tthàk t’at tthak giiyindòh. Jii gwich’yàa kaiik’ìt gwitak gwinyàanch’uu tr’aåtsaii dagakaiik’ìt daankat gwizhìt natr’iheelyaa, ts’àt ihåak Prince of Wale Northern Heritage Centre Sriitsookaiik’ìt gwizhìt goo’aih nàtr’àhahchàå.
|
Jii juudìn kat aii Dinjii Zhuh Gwich’yàa kat hàh k’e’tr’ijìåkai’ gòo giiyàh gwitr’it t’agwah’in’ Jidèendoo Ts’an 2000 – Echee Zrìi’ 2003 gwits’àt tthak Aklavik Tsiigèhtshik Teetå’it Zheh Inuvik Sriitsookaiik’ìt |
VIDEO: 
